GAZ YAKAN CİHAZLAR (2016/426/AB)

Gaz Yakan Cihazlar Regülasyonu 2016/426/AB (GAR), AB üyesi ülkelerde gaz yakan cihazlar için uygulanan yasal çerçeveyi oluşturur. Gaz yakan cihazların ve donanımların AB pazarında emniyetli ve güvenilir şekilde dolaşmasını amaçlamaktadır.

Yönetmeliğin Amacı

2016/426/AB Gaz Yakan Cihazlara Dair Yönetmelik, gaz yakan cihazların güvenliğini, enerji verimliliğini ve çevresel uygunluğunu sağlamak amacıyla oluşturulmuştur. Bu yönetmelik, 2009/142/EC Gaz Yakan Cihazlar Yönetmeliği’nin yerini almış ve daha modern bir düzenleme çerçevesi sunmaktadır. Yönetmelik, 21 Nisan 2018 tarihinde yürürlüğe girmiştir.

GAR tarafından oluşturulan yasal çerçeve, bu ürünlerin gaz güvenliği söz konusu olduğu sürece cihazlar ve bağlantı parçaları için AB pazarına erişim sağlamayı amaçlamaktadır. GAR ayrıca, daha spesifik bir AB eko-tasarım mevzuatının uygulanmadığı durumlarda kapsanan ürünlerin enerji verimliliği ile de ilgilenmektedir.

Üçüncü Taraf Uygunluk Değerlendirmesi

GAR, ürünlerin uygunluk değerlendirmesinde her zaman üçüncü tarafların katılımını gerektirir. AB ülkeleri tarafından GAR’a göre uygunluk değerlendirmeleri yapmak üzere bildirilen onaylanmış kuruluşların listesi NANDO web sitesinde aranabilir.

Yönetmeliğin Kapsamı

2016/426/AB Yönetmeliği, gaz yakan cihazlar ve bunlarla ilgili ekipmanların güvenliğini, performansını ve enerji verimliliğini kapsar. Aşağıdaki ürünler bu yönetmelik kapsamında değerlendirilir:

• Ev Tipi Pişirme Cihazları
• Endüstriyel Pişirme Cihazları
• Endüstriyel Soğutma Ekipmanları
• Ev ve Endüstriyel Mutfak Ekipmanları
• Ev Tipi Buzdolapları
• Endüstriyel Soğutma Sistemleri
• Plak ve Radyant Isıtıcılar
• Regülatörler ve Gaz Valfleri

2016/426/AB Gaz Yakan Cihazlara Dair Yönetmelik; pişirme, ısıtma, iklimlendirme, sıcak su üretimi, soğutma, aydınlatma veya yıkama için kullanılan gaz yakan cihazları kapsar. Ayrıca, emniyet cihazları, kontrol cihazları veya düzenleme cihazları ve bunların bir cihaza dahil edilmek üzere tasarlanmış alt tertibatları olarak tanımlanan bağlantı parçalarını da kapsar.

LVD ve EMC Yönetmeliklerinin Uygulanması

2016/426/AB Yönetmeliği kapsamında değerlendirilen gaz yakan cihazlar, aynı zamanda Alçak Gerilim Direktifi 2014/35/AB (LVD) ve Elektromanyetik Uyumluluk 2014/30/AB (EMC) Yönetmelikleri’ne de uygun olmalıdır. Bu yönetmeliklerin gereklilikleri, gaz yakan cihazların elektrik güvenliği ve elektromanyetik uyumluluğunu sağlamaya yöneliktir.

2016/426/AB Yönetmeliği ile 2009/142/EC Yönetmeliği Arasındaki Farklar

2016/426/AB Gaz Yakan Cihazlara Dair Yönetmelik, önceki 2009/142/AT Gaz Yakan Cihazlar Yönetmeliği’ni güncelleyerek daha kapsamlı ve modern bir çerçeve sunmaktadır. Ana farklar şunlardır:

• Kapsam Genişlemesi: Yeni yönetmelik, daha geniş bir ürün yelpazesini kapsamaktadır ve teknolojik gelişmelere uyum sağlamaktadır.
• Güvenlik Gereksinimleri: Yeni yönetmelik, daha sıkı güvenlik gereksinimleri ve test protokolleri içermektedir.
• Risk Analizi: Üreticilerin, ürünlerinin potansiyel risklerini değerlendirip, bu riskleri minimize etmek için uygun önlemleri almalarını zorunlu kılmaktadır.
• Uyumlaştırılmış Standartlar: Daha güncel ve uyumlaştırılmış Avrupa standartlarına referans verilmiştir.

Risk Analizi ve Güvenlik Yaklaşımı

Yeni yönetmelik, üreticilerin ürünlerini piyasaya sürmeden önce kapsamlı bir risk analizi yapmalarını gerektirmektedir. Risk analizi, ürünün tasarımından başlayarak üretim, dağıtım ve kullanım aşamalarını kapsayan bir süreçtir. Temel adımlar şunlardır:

• Tehlike Tanımlama: Ürünün potansiyel tehlikeleri belirlenir.
• Risk Değerlendirme: Tehlikelerin olasılığı ve etkisi analiz edilir.
• Risk Azaltma: Tehlikeleri minimize etmek için uygun tasarım değişiklikleri ve güvenlik önlemleri uygulanır.
• Dokümantasyon: Tüm analiz ve önlemler, uygun dokümantasyon ile kayıt altına alınır.

Yönetmeliğin Temel Gerekleri

2016/426/AB Gaz Yakan Cihazlara Dair Yönetmelik’in temel gerekleri şunlardır:

• Güvenlik ve Performans: Cihazlar, kullanıcılar ve diğer kişiler için yüksek seviyede güvenlik ve performans sağlamalıdır.
• Enerji Verimliliği: Cihazlar, enerji kaynaklarını verimli kullanmalı ve çevresel etkilerini en aza indirmelidir.
• Yapısal Dayanıklılık: Cihazlar, normal kullanım koşullarında yapısal olarak dayanıklı olmalı ve işlevselliğini korumalıdır.
• Bilgi ve Etiketleme: Cihazlar, kullanım kılavuzları ve uygun etiketlemelerle birlikte sunulmalıdır. Bu bilgiler, güvenli ve doğru kullanımı sağlamalıdır.

Sertifikalandırma Zorunluluğu ve Yaptırım

Gaz yakan cihazlara ilişkin 31 Mart 2016 tarihli ve 2009/142/EC sayılı Direktifi yürürlükten kaldıran (AB) 2016/426 sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey Tüzüğü, 21 Nisan 2018 tarihinden itibaren zorunlu hüküm haline gelmiştir.

Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, 2016/426/AB Gaz Yakan Cihazlara Dair Yönetmelik kapsamındaki cihaz ve donanımların piyasa gözetimi ve denetiminde, 13/11/2001 tarihli ve 2001/3529 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan Ürünlerin Piyasa Gözetimi ve Denetimine Dair Yönetmelik hükümlerini uygulamaktadır. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, 2016/426/AB Gaz Yakan Cihazlara Dair Yönetmelik kapsamındaki bir cihaz ya da donanımın insan sağlığı ve güvenliğine veya evcil hayvanlara veya malların korunmasına karşı bir risk teşkil ettiğine dair yeterli neden bulunması halinde, söz konusu cihaz ya da donanımı 2016/426/AB Gaz Yakan Cihazlara Dair Yönetmelikte yer alan ilgili tüm gerekleri kapsayacak şekilde bir değerlendirmeye tabi tutar. Bakanlık bu değerlendirme sonucunda, cihaz ya da donanımın 2016/426/AB Gaz Yakan Cihazlara Dair Yönetmelikte yer alan gereklere uygun olmadığını tespit etmesi durumunda, ivedilikle ilgili iktisadi işletmeciden (imalatçı, yetkili temsilci, ithalatçı ve dağıtıcı) riskin büyüklüğü ile orantılı olarak söz konusu cihazı ya da donanımı ilgili gereklere uygun hale getirmesi için tüm uygun düzeltici önlemleri almasını, makul bir süre içerisinde cihazı ya da donanımı piyasadan çekmesini veya geri çağırmasını talep eder.

Ürünümü Hangi Modülde Sertifikalandırmalıyım?

EK III.1 MODÜL B (Üretim Tipi AB Tip İncelemesi)
Ürün grubu için uygulanan MODÜL B (AB Tip İncelemesi), cihaz ya da donanımın teknik tasarımının incelediği ve cihaz ya da donanımın teknik tasarımının 2016/426/AB Gaz Yakan Cihazlara Dair Yönetmelik gereklerinin karşıladığının, doğrulandığının ve onayladığının uygunluk değerlendirmesi uygulamasıdır.

EK III.2 MODÜL C2 (Üretimin Dahili Kontrolü ve Ürünün Rastgele Aralıklarla Denetimli Muayenesine Dayalı Tipe Uygunluk)
MODÜL B AB Tip İncelemesine bağlı üretimin dahili kontrolü ve ürünün rastgele aralıklarla denetimli muayenesine dayalı tipe uygunluk, imalatçının, ilgili cihaz ya da donanımın MODÜL B (AB Tip İnceleme) sertifikasında açıklanan tipe uygun olduğunu ve 2016/426/AB Gaz Yakan Cihazlara Dair Yönetmelik gereklerini karşıladığını münferit sorumluluğu altında temin ve beyan ettiği uygunluk değerlendirme prosedürünün bir aşamasıdır.

EK III.3 MODÜL D (Üretim Sürecinin Kalite Güvencesine Dayalı Tipe Uygunluk)
MODÜL B AB Tip İncelemesine bağlı üretim sürecinin kalite güvencesine dayalı tipe uygunluk, imalatçının, ilgili cihaz ya da donanımın MODÜL B (AB Tip İnceleme) sertifikasında açıklanan tipe uygun olduğunu ve 2016/426/AB Gaz Yakan Cihazlara Dair Yönetmelik gereklerini karşıladığını kendi sorumluluğu altında temin ve beyan ettiği uygunluk değerlendirme prosedürünün bir aşamasıdır.

EK III.4 MODÜL E (Ürün Kalite Güvencesine Dayalı Tipe Uygunluk)
MODÜL B AB Tip İncelemesine bağlı ürün kalite güvencesine dayanan tipe uygunluk, imalatçının, ilgili cihaz ya da donanımların MODÜL B (AB Tip İnceleme) sertifikasında açıklanan tipe uygun olduğunu ve 2016/426/AB Gaz Yakan Cihazlara Dair Yönetmelik gereklerini karşıladığını kendi sorumluluğu altında temin ve beyan ettiği uygunluk değerlendirme prosedürünün bir aşamasıdır.

EK III.5 MODÜL F (Ürün Doğrulamayı Esas Alan Tipe Uygunluk)
MODÜL B AB Tip İncelemesine bağlı bu modül; 2016/426/AB Gaz Yakan Cihazlara Dair Yönetmelik EK III Madde 5.2, Madde 5.5.1 ve Madde 5.6’da belirtilen yükümlülüklerin imalatçı tarafından yerine getirildiği ve Madde 5.3 hükümlerine tabi olan ilgili cihaz ya da donanımların, yönetmeliğin bunlara uygulanan gereklerini karşıladığını ve imalatçının, MODÜL B (AB Tip İnceleme) sertifikasında tanımlanan tipe uygunluğu sadece kendi sorumluluğunda sağladığı ve beyan ettiği uygunluk değerlendirme prosedürünün bir parçasıdır.

EK III.6 MODÜL G (Birim Doğrulamasını Esas Alan Uygunluk)
Tek bir ürün için uygulanan birim doğrulamasını esas alan uygunluk, üreticinin teknik doküman, üretim ve CE işaretlemesi ve uygunluk beyanı maddelerinde belirtilen yükümlülükleri yerine getirdiği uygunluk değerlendirme prosedürüdür ve sadece kendi sorumluluğu altında, doğrulama yapılan ilgili cihaz veya donanımın 2016/426/AB Gaz Yakan Cihazlara Dair Yönetmelik gerekliliklerini yerine getirdiğini garanti ve beyan eder. MODÜL G AB Birim Doğrulama; imalatçının ya da Türkiye’de yerleşik yetkili temsilcisinin, az sayıda veya bir adet üreteceği ürünün, 2016/426/AB Gaz Yakan Cihazlara Dair Yönetmeliğin Temel Gereklerine uygun olduğunu beyan ve garanti etmesi ve bu uygunluğun doğrulanması aşamalarıdır.

Teknik Dosya Nedir? İçeriği Nelerdir?

Teknik dosya ürünün tasarımı, üretimi ve işletimi hakkında bilgi vermeyi amaçlamaktadır. 2016/426/AB Gaz Yakan Cihazlara Dair Yönetmelik imalatçının, ürünün uygulanabilir gereklere uygunluğunu göstermek için bilgi içeren teknik dosya hazırlamasını zorunlu kılar. Kural olarak, dosyanın, ürünün ve kullanım amacının açıklamasını içermesi ve ürünün tasarımını, üretimini ve çalışmasını kapsaması gerekir. Yeterli bir analiz ve risk(ler)in değerlendirmesi şartı, imalatçının öncelikle ürünün olası tüm risklerini tanımlamasını ve uygulanabilir temel gereklilikleri belirlemesini gerektirir. Bu analiz raporlanmalı ve teknik dosyaya dahil edilmelidir. Buna ek olarak, imalatçının, ürünün uygulanabilir temel gereklere uygunluğunu sağlamak için belirlenen riskleri nasıl ele aldığının değerlendirmesini de raporlaması gerekmektedir. Uyumlaştırılmış standardın sadece bir kısmı uygulanırsa veya uygulanabilir tüm temel gerekleri karşılamıyorsa, standardın karşılanmadığı temel gereklere ilişkin nasıl ele alındığı da teknik dosyada raporlanmalıdır.

TEKNİK DOSYA

1. Tasarım dökümantasyonu, cihazın veya donanımın yönetmeliğin ilgili gerekliliklerine uygunluğunu değerlendirmeyi mümkün kılacak ve yeterli bir analiz ve risk değerlendirmesini içermelidir.
2. Cihaz veya donanımın genel bir tanımı.
3. Cihazın veya donanımın kavramsal tasarımları, imalat resimleri ile parça alt montaj grubu, devrelerle ilgili diyagramlar
4. Risk Analizi
5. Yapılmış olan tasarım hesapları, incelemeler ve kayıtları
6. Test Raporları
7. Cihazın montaj ve kullanım talimatları
8. Cihaza takılan donanım ile ilgili onay sertifikaları,
9. Bir cihaz teşkil etmek üzere donanımın nasıl yerleştirilmesi veya monte edilmesi gerektiğine dair talimatların yer aldığı AB Uygunluk beyanı,
10. Deney numuneleri (İhtiyaç halinde Onaylanmış kuruluş başka numunelerde isteyebilir.)
11. Varsa, uygunluk değerlendirme süreçlerinde kullanılması için üreticinin sahip olduğu akredite test sonuçlarının sunulması.

AB Uygunluk Beyanı Nedir? İçeriği Nelerdir?

AB uygunluk beyanı, ürünün ilgili mevzuatın tüm ilgili gereklerini karşıladığını belirten belgedir. 2016/426/AB Gaz Yakan Cihazlara Dair Yönetmelik imalatçıya bir ürünün piyasaya arz edilmesinden önce bir AB uygunluk beyannamesi hazırlama ve imzalama yükümlülüğü getirmektedir. İmalatçı veya yetkili temsilcisi, 2016/426/AB Gaz Yakan Cihazlara Dair Yönetmelik kapsamında bir AB uygunluk beyannamesi hazırlamalı ve imzalamalıdır. İmalatçı AB uygunluk beyanı hazırlayıp imzalayarak ürünün uygunluğuna ilişkin sorumluluğu üstlenmektedir. İmalatçı, her bir cihaz ya da donanım modeli için yazılı bir AB uygunluk beyanı hazırlar ve bunları cihaz ya da donanım piyasaya sürüldükten sonraki 10 yıl boyunca istenmesi durumunda Bakanlık tasarrufuna sunulmak üzere saklar. AB uygunluk beyanı, hazırlanmış olduğu cihaz ya da donanımın modelini tanımlamalıdır.

AB UYGUNLUK BEYANI

1. Cihaz ya da donanım / cihaz ya da donanım modeli (ürün, tipi, parti veya seri numarası)
2. İmalatçının ismi ve adresi ve varsa yetkili temsilcisinin de ismi ve adresi
3. “Bu uygunluk beyanı, sadece imalatçının kendi sorumluluğunda düzenlenmiştir” ibaresi
4. Beyan konusu (cihaz ya da donanımın izlenebilirliğine imkân veren bir tanımlaması; cihaz ya da donanımın tanımlanması için gerektiğinde bir resim eklenebilir): cihazın ya da donanımın açıklaması.
5. Madde 4’te belirtilen beyanın amacı, aşağıda verilen ilgili AB uyum mevzuatına uygunluk sağlandığını belirtmektir: (uyulmuş olan diğer AB mevzuatına atıf yapılacak).
6. Uygunluk beyanına ilişkin olarak uygulanan ilgili uyumlaştırılmış standardlara veya diğer teknik gereklere yapılan atıflar
7. Uygunluk değerlendirme faaliyetine dahil olduğu durumda onaylanmış kuruluşun adı ve kimlik numarası ile varsa ilgili sertifikaya referans
8. Donanım söz konusu ise, bitmiş cihazlar için geçerli temel gerekliliklere uygunluğu kolaylaştırmak amacıyla, donanımın bir cihaz teşkil etmek üzere cihaza nasıl takılacağına veya monte edileceğine ilişkin talimatlar.
9. Varsa ilave bilgiler
10. Yetkili kişi veya yetkili adına düzenleyen kişinin adı, soyadı, görevi ve imzası
11. Düzenlendiği yer ve tarihi

Anatolia Odak Noktası

Anatolia Uygunluk Değerlendirme olarak, 2016/426/AB Gaz Yakan Cihazlara Dair Yönetmelik kapsamındaki ürünlerde; mevzuatın doğru okunması, teknik dosya yapısının izlenebilir kurulması ve uygunluk değerlendirme modülünün doğru seçimi konularının netleştirilmesini esas alırız.

2016/426/AB kapsamındaki ürünler, teknik dosya, AB uygunluk beyanı ve modül yapısı hakkında bilgi almak için bizimle iletişime geçebilirsiniz.