Basınçlı Ekipmanlar Yönetmeliği 2014/68/EU (PED)

Basınçlı Ekipmanlar Yönetmeliği 2014/68/EU (PED), Avrupa Birliği’nde basınçlı ekipmanlara ilişkin tüm ulusal mevzuatların yerine geçen, birlik genelinde geçerli tek ve uyumlu düzenlemeyi ifade etmektedir. Avrupa Topluluğu pazarında satışa sunulan tüm basınçlı ekipmanlar bu düzenleme kapsamında değerlendirilmektedir.

Daha önce yürürlükte olan 97/23/EC Basınçlı Ekipmanlar Yönetmeliği, 19 Temmuz 2016 tarihi itibarıyla yürürlükten kaldırılmış ve yerine 2014/68/EU Basınçlı Ekipmanlar Yönetmeliği uygulanmaya başlanmıştır.

Yeni Yönetmelik ile Getirilen Değişiklikler

2014/68/EU ile birlikte uygunluk değerlendirme modüllerinde değişiklikler yapılmış; A1 ve A2, B1 yerine B (Tasarım Tipi) ve B (İmalat Tipi), C1 yerine ise C2 modülleri tanımlanmıştır.

Ayrıca önceki mevzuatta kullanılan “AT Uygunluk Beyanı” kavramı kaldırılarak, “AB Uygunluk Beyanı” ifadesi yürürlüğe girmiştir.

Yönetmeliğin birinci bölümü giriş niteliğinde olup; amaç, kapsam, dayanak, tanımlar, piyasaya arz ve hizmete alma, teknik gerekler ve serbest dolaşım gibi temel kavramlar bu bölümde açıklanmıştır. Bununla birlikte akreditasyon, CE işaretlemesi, uygunluk değerlendirme kuruluşu, ulusal akreditasyon kuruluşu, teknik spesifikasyon ve birlik uyumlaştırma mevzuatı gibi kavramlar da açık şekilde tanımlanmıştır.

Yeni düzenleme ile Grup 1 ve Grup 2 akışkanlara ilişkin sınıflandırmalar netleştirilmiş; yalnızca “piyasaya sürme” kavramı değil, piyasaya arz, hizmete alma ve geri çekme gibi tüm piyasa süreci detaylı şekilde ele alınmıştır.

Önceki yönetmelikte üreticiler için yalnızca tehlike analizi öngörülürken, 2014/68/EU ile birlikte risk analizi zorunlu hale getirilmiştir. Buna göre teknik dosya, basınçlı ekipmanın ilgili gerekliliklere uygunluğunun değerlendirilmesini mümkün kılacak şekilde risklerin yeterli analiz ve değerlendirmesini içermek zorundadır.

Temel gerekler açısından yönetmelik önemli bir değişiklik getirmemiş, yalnızca bazı terimlerde sınırlı düzenlemeler yapılmıştır. Dayanım başlığı altında “çentik darbe mukavemeti” ifadesi yerine “eğme kırılma enerjisi” terimi kullanılmış, işaretleme ve etiketleme bölümünde ise “ürün grubu” ifadesi “akışkan grubu” olarak değiştirilmiştir.

Amaç

Bu Yönetmeliğin amacı; maksimum izin verilebilir basıncı (PS) 0,5 bar’dan büyük olan basınçlı ekipman ve donanımların sınıflandırılması, tasarımı, imalatı, montajı, dağıtımı, piyasaya arzı, hizmete sunulması, kullanımı, muayenesi ve belgelendirilmesine ilişkin usul ve esasların belirlenmesidir.

PED Kapsamındaki Basınçlı Ekipmanlar

PED kapsamında değerlendirilen ekipmanlar arasında aşağıdakiler yer almaktadır:

• Basınçlı kaplar
• Isı eşanjörleri
• Buharlı kazanlar ve bunların bileşenleri
• Basınçlı gaz tüpleri
• Borular ve boru sistemleri
• Depolama tankları
• Emniyet ve basınç aksesuarları (emniyet vanaları, tahliye vanaları, regülatörler, güvenlik diskleri)

Basınçlı ekipman tanımı; boruların yanı sıra, kontrol ve emniyet donanımlarını, boru bağlantı parçalarını ve ilgili aksesuarları da kapsamaktadır.

Temel Gerekler ve Standartlar

2014/68/EU Basınçlı Ekipmanlar Yönetmeliği, ürünlerin karşılaması gereken Ek-I Temel Güvenlik Gereklerini kapsamaktadır. Bu gerekler; genel esaslar ile tasarım, imalat ve malzeme koşullarını içermektedir.

Basınçlı ekipmanların tasarımı, üretimi ve testine ilişkin hususlar, büyük ölçüde uyumlaştırılmış (harmonize) standartlar ile tanımlanmıştır. Üreticiler, uyumlaştırılmış standartların bulunmadığı durumlarda yönetmeliğin temel gereklerini karşılamakla; standartların mevcut olduğu durumlarda ise bu standartlara tam uyum sağlamakla yükümlüdür.

Kategori Belirleme ve Uygunluk Değerlendirme

Basınçlı ekipmanların kategorisi; ekipmanda bulunan akışkanın grubu, maksimum izin verilebilir basınç (PS) değeri ve hacim (V) veya nominal çap (DN) parametrelerine bağlı olarak Ek-II’de yer alan tablolar aracılığıyla belirlenmektedir.

Her kategori için uygulanacak değerlendirme prosedürleri farklılık göstermektedir. İmalatçılar, kendi üretim yapıları ve süreçlerine uygun olan prosedürü seçebileceği gibi, isterlerse daha üst kategoriye ait değerlendirme yöntemlerini de uygulayabilmektedir.

Kaynaklı İmalata İlişkin Gereklilikler

Basınçlı ekipmanların üretiminde kaynak işlemleri özel proses olarak değerlendirilir. Bu kapsamda, imalatta kullanılacak kaynak yöntemlerinin ilgili standartlara (EN 15614, ASME Sec. IX vb.) uygun şekilde Kaynak Yöntem Onayı (WPQR) ile doğrulanmış olması gerekmektedir. Aynı şekilde kaynak işlemini gerçekleştirecek personelin de geçerli kaynakçı sertifikasına sahip olması zorunludur.

2014/68/EU Yönetmeliği Ek-I Temel Gerekler bölümünde, kaynak yöntem onayları ve kaynakçı sertifikalarının yetkili kuruluşlar tarafından düzenlenmesi gerekliliği açıkça belirtilmiştir.

Kapsam Dışı Ekipmanlar

Yönetmelik; belirli boru hatları, su şebekeleri, basit basınçlı kaplar, aerosol kaplar, motorlu ve tarım araçları, silah ve mühimmat, nükleer amaçlı ekipmanlar, deniz ve hava taşıtlarında kullanılan sistemler ile taşıt lastikleri, hava yastıkları ve benzeri ürünleri kapsam dışı bırakmaktadır.

Serbest Dolaşım

Basınçlı Ekipmanlar Yönetmeliği’ne uygun olarak imal edilen ekipmanların, basınç kaynaklı riskler gerekçe gösterilerek piyasaya arz edilmesi, piyasada bulundurulması veya hizmete sunulması yasaklanamaz, kısıtlanamaz ya da engellenemez.

Anatolia Yaklaşımı

Basınçlı Ekipmanlar Yönetmeliği (2014/68/EU) kapsamındaki ürünlerde, uygunluk sürecinin doğru ilerlemesi; mevzuatın eksiksiz yorumlanması, ekipmanın doğru kategoride sınıflandırılması ve teknik gerekliliklerin net biçimde ortaya konulması ile mümkündür.

Anatolia Uygunluk Değerlendirme olarak; basınçlı ekipmanların ilgili mevzuat çerçevesinde değerlendirilmesi sürecinde, teknik kapsamın doğru anlaşılmasını ve sürecin izlenebilir şekilde ele alınmasını esas alırız. Ürün tipi, kullanım amacı ve teknik parametrelere bağlı olarak uygulanması gereken uygunluk değerlendirme adımlarının netleştirilmesine odaklanırız.

Bu yaklaşım sayesinde, üreticilerin ve ilgili tarafların PED kapsamındaki yükümlülüklerini doğru zeminde değerlendirmesi ve süreci sağlıklı biçimde planlaması hedeflenir.

Basınçlı ekipmanlar, PED kapsamı, kategori belirleme ve uygunluk değerlendirme süreçleri hakkında detaylı bilgi almak için bizimle iletişime geçebilirsiniz.